بیانیه مشترک ۸۵ نهاد و سازمان خطاب به اعضای مجمع عمومی سازمان ملل
عالیجنابان،
ما، سازمانهای امضاکننده، با نهایت احترام به نقش اساسی مجمع عمومی در پاسداری از اهداف و اصول منشور ملل متحد، و با نگرانی عمیق از تشدید نقضهای گسترده، سازمانیافته و سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، این نامه را خطاب به شما مینویسیم. هدف ما جلب توجه شما به یافتههای هشداردهنده سه گزارش رسمی ارائهشده در چارچوب نظام ملل متحد است: گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد، گزارش گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در ایران، و گزارش هیئت حقیقتیاب بینالمللی مستقل، که هر سه به نهادهای ذیصلاح سازمان ملل ارائه شدهاند.
این گزارشها، هر یک از زاویهای متفاوت اما همسو در نتایج خود، تصویری عمیقاً نگرانکننده از الگوهای شدید و سازمانیافته نقض حقوق بشر ارائه میکنند. هیئت حقیقتیاب بینالمللی اعلام کرده است که نقضهای ارتکابیافته توسط مقامات ایرانی ـ بهویژه در زمینه سرکوب خشونتبار اعتراضات، بازداشتهای گسترده و خودسرانه، شکنجه، خشونت جنسی و مبتنی بر جنسیت، اعدامهای فراقضایی و ناپدیدسازیهای قهری ـ در آستانه یا در حد جنایت علیه بشریت قرار دارند. گزارش گزارشگر ویژه نیز این یافتهها را با مستندسازی تداوم و ماهیت سیستماتیک سرکوب دولتی تقویت میکند. گزارش دبیرکل نیز ابعاد ساختاری و نهادی این نقضها و نیز ناتوانی مداوم سازوکارهای داخلی در تضمین پاسخگویی را برجسته میسازد.
واقعیتهایی که در این گزارشها منعکس شده، کاملاً مطابق با آن چیزی است که سازمانهای ما هر روز از طریق ارتباط مستقیم با قربانیان، بازماندگان، زندانیان سیاسی و خانوادههای آنان مشاهده میکنند. فراتر از دادهها و ارزیابیهای حقوقی، ما با تجربه زیسته انسانهایی روبهرو هستیم که در رنجی عمیق و انزوایی تحمیلشده بهسر میبرند؛ بدون دسترسی به عدالت و بدون صدایی که شنیده شود. شهادتها و مستندات دریافتی ما بهروشنی نشان میدهد که این نقضها رویدادهایی پراکنده نیستند، بلکه الگوهایی سیستماتیک، تکرارشونده و هدفمند هستند که زندگی میلیونها انسان را تحت تأثیر قرار دادهاند.
پیشنویس قطعنامه مربوط به وضعیت حقوق بشر در ایران که پیشتر در کمیته سوم تصویب شده، اکنون برای رأیگیری در صحن مجمع عمومی قرار دارد. ما باور داریم که جامعه بینالمللی مسئولیتی اخلاقی و حقوقی دارد که تضمین کند این قطعنامه نه تنها تصویب شود، بلکه برای بازتاب کامل شدت و گستره بحران، تقویت نیز گردد.
اصول شناختهشده بینالمللی ـ از جمله مسئولیت حمایت (R2P)، که بر ضرورت اقدام جمعی در مواجهه با نقضهای شدید و سیستماتیک حقوق بشر تأکید دارد، و همچنین نقش پیشگیرانه جامعه جهانی در جلوگیری از گسترش بحرانهای بشردوستانه ـ ضرورت اقدام قاطع را تأیید میکنند. وضعیت کنونی ایران، که با خشونت گسترده دولتی، شکنندگی عمیق اجتماعی و خطر تشدید بیثباتی منطقهای مشخص میشود، نمونه بارزی از شرایطی است که مجمع عمومی باید از ابزارهای در اختیار خود برای جلوگیری از وخامت بیشتر اوضاع بهره گیرد.
بر این اساس، ما محترمانه از مجمع عمومی درخواست میکنیم:
پیشنویس قطعنامه درباره وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران را با حمایت گسترده و زبانی تقویتشده تصویب کند، بهگونهای که یافتههای هر سه گزارش سازمان ملل ـ از جمله تعیین اینکه برخی نقضها ممکن است مصداق جنایت علیه بشریت باشند ـ را منعکس نماید.
توصیه کند که نقضهای جدی حقوق بشر در ایران برای بررسی، تحقیق و پیگرد احتمالی به دادستان دیوان کیفری بینالمللی ارجاع شود؛ اقدامی منطبق با رویههای شناختهشده سازمان ملل در شرایط مشابه چرخههای طولانیمدت خشونت و مصونیت.
از تمامی ظرفیتهای اختیارات خود برای ارتقای پاسخگویی بینالمللی استفاده کند، بهویژه در وضعیتی که سایر سازوکارها توان اقدام مؤثر ندارند، و مطابق با منشور ملل متحد و مسئولیتهای تثبیتشده مجمع در زمینه حفاظت از حقوق بشر، صلح و امنیت بینالمللی.
از ایجاد یا تمدید سازوکارهای مستقل حقیقتیابی و حفظ ادله حمایت کند، تا تضمین شود مستندات مربوط به نقضهای گسترده برای روندهای آینده پاسخگویی، از جمله سازوکارهای عدالت انتقالی یا محاکمات بینالمللی، محفوظ بماند.
ضرورت حمایت از جامعه مدنی ایران ـ از جمله مدافعان حقوق بشر، فعالان حقوق زنان، روزنامهنگاران، وکلا، فعالان کارگری و اعضای جوامع بهویژه آسیبپذیر مانند اقلیتهای قومی و مذهبی ـ را مورد تأکید قرار دهد و از دولت ایران بخواهد که اقدامات ملموس و مؤثر برای حفاظت از حقوق آنان اتخاذ کند.
بر آزادی فوری تمامی زندانیان سیاسی، توقف اعدامها و پایاندادن به سرکوب خشونتبار اعتراضات مسالمتآمیز تأکید کند.
عالیجنابان،
این بیانیهٔ مشترک تنها بیانگر نگرانیهای نهادی و حقوقی نیست، بلکه پژواک صدای هزاران خانوادهای است که سالها در جستجوی حقیقت، عدالت و حمایت جامعه جهانی بودهاند. ما محترمانه از شما درخواست میکنیم که در آستانه رأیگیری پیشِ رو، مسئولیت جمعی خود را در حفاظت از کرامت انسانی ایفا کنید و نگذارید چرخه خشونت و مصونیت از مجازات همچنان ادامه یابد.
سازمانهای امضاکننده:
١. مرکز حقوق بشر زاگرس (دارای کرسی مشورتی سازمان ملل)
٢. انجمن دفاع از حقوق بشر آذربایجان – ارک (دارای کرسی مشورتی سازمان ملل)
٣. انجمن روابط چندفرهنگی
٤. انجمن بینالمللی پزشکان و کادر درمان
٥. مرکز حقوق بشر احواز
٦. المصدر الاحوازی
٧. اتحاد برای حقوق اقلیتها
٨. انجمن زن، زندگی، آزادی – فلورانس
٩. اتحاد برای زن، زندگی، آزادی – استکهلم
١٠. انجمن زنان آزاد ایرانی – ایتالیا
١١. انجمن مانا – میلان
١٢. انجمن مجروحان و دادخواهان قیام ژینا
١٣. اتحاد زنان چپ
١٤. انجمن آزادانه – پاریس
١٥. کمپین حقوق بشر بلوچستان
١٦. گروه حقوق بشر بلوچستان
١٧. برمش – صدای زنان بلوچستان
١٨. کمپین دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی
١٩. کمپین آزادی کارگران زندانی (فری دم ناو)
٢٠. کمپین آزادی زندانیان سیاسی در ایران
٢١. شورای مرکزی آکسیونهای مشترک – هلند
٢٢. کمیته دفاع برای آزادی و دموکراسی در ایران
٢٣. کمیته مستقل علیه سرکوب شهروندان ایرانی
٢٤. سازمان جوانان کمونیست
٢٥. پویش دختران دادخواه
٢٦. انجمن دونا–ویتا–لیبرتا (ایتالیا)
٢٧. بنیاد اسماعیل خویی
٢٨. اروپرس
٢٩. اکسمسلم اسکاندیناوی
٣٠. انسان آزاد – آلمان
٣١. کمپین فری ایران
٣٢. ایران آزاد – سوئیس
٣٣. کارزار جهانی نه به اعدام در ایران
٣٤. سازمان حقوق بشر هانا
٣٥. سازمان هانای روژلات
٣٦. کمیسیون حقوق بشر حزب جمهوریخواه و سوسیالدمکرات ایران
٣٧. کمیته بینالمللی علیه اعدام
٣٨. انجمن بینالمللی بهداشت عمومی ایرانیان
٣٩. کمیته مستقل مقابله با سرکوب شهروندان ایرانی
٤٠. انجمن بینالمللی مدافعان حقوقی و سیاسی ایران
٤١. فدراسیون سراسری پناهندگان ایرانی
٤٢. کانون حامیان عدالت
٤٣. همبستگی بینالمللی برای صلح
٤٤. کانون فرهنگ و هنر فرسنو
٤٥. خانه ایران
٤٦. ایران پروتست – مالمو
٤٧. جنبش خاوران ۱۹۸۸ – نه به شکنجه، نه به اعدام
٤٨. کمیته خاوران
٤٩. انجمن حقوق زنان – سوئد
٥٠. کانون گزارشگران حقوق بشر کردستان
٥١. دادخواهان کردستان
٥٢. اتحادیه زنان کردستان
٥٣. سازمان سراسری حق زن – سوئد
٥٤. نایر ژوریست بیورا
٥٥. شبکه ایرانیان برای آزادی و دموکراسی
٥٦. شبکه نیکا
٥٧. سازمان نیکا
٥٨. ائتلاف نه به اعدام
٥٩. کمپین نه به اعدام
٦٠. گروه نه به جمهوری اسلامی – اورنج کانتی
٦١. سازمان زنان روژهلات – کردستان ایران
٦٢. جمهوریخواهان سکولار دموکرات ایران
٦٣. گروه انوشه – شورای برگزاری
٦٤. گروه مدنی و سیاسی فراجناحی سیمرغ
٦٥. کمیته حقوق بشر همبستگی جمهوریخواهان ایران
٦٦. شبکه همبستگی
٦٧. شبکه همبستگی برای حقوق بشر در ایران
٦٨. همبستگی با جامعه ایرانیان – کانادا
٦٩. کمپین توقف قتلهای ناموسی
٧٠. انجمن حقوق بشر در قرن بیستویکم
٧١. اتحاد برای پایان دادن به اعدام در ایران
٧٢. دادخواهان و مجروحان قیام ژینا
٧٣. شبکه ندای زاگرس
٧٤. شبکه استقلال و برابری پایدار زنان
٧٥. انجمن زن، زندگی، آزادی نورنبرگ – آلمان
٧٦. انجمن زن، زندگی، آزادی اتریش
٧٧. انجمن زن، زندگی، آزادی بروکسل
٧٨. انجمن زن، زندگی، آزادی آلمان
٧٩. انجمن زن، زندگی، آزادی مونیخ
٨٠. شبکه زن، زندگی، آزادی – بلژیک
٨١. تشکل انقلاب زنانه
٨٢. انجمن حقوق زنان
٨٣. شبکه جهانی برای آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران
٨٤. شبکه همکاری های جنبش در ایتالیا
٨٥. آیفا
